Pluskwiak marmurkowy, po angielsku Brown Marmorated Stink Bug (BMSB), to gatunek inwazyjny pochodzący z Azji, który w wielu krajach świata, w tym w Polsce, jest już obecny i traktowany jako uciążliwy szkodnik domowy oraz rolniczy. Dla Australii i Nowej Zelandii, gdzie gatunek ten dotąd nie występuje na dużą skalę, stanowi jednak poważne zagrożenie biosecurity, na tyle istotne, że oba kraje co roku wprowadzają sezonowe środki nadzwyczajne wobec towarów i kontenerów pochodzących z krajów, w których BMSB występuje.
Kiedy trwa sezon ryzyka
Sezon ryzyka BMSB 2026/27 w Australii obejmuje okres od 1 września 2026 do 30 kwietnia 2027 roku włącznie. W Nowej Zelandii obowiązują analogiczne ramy czasowe, również od września do końca kwietnia, z tym że kontrolom podlegają towary wysłane po 1 września i docierające do kraju do 30 kwietnia. Sam fakt wysłania towaru przed rozpoczęciem sezonu nie zwalnia więc automatycznie z wymogów, jeśli przesyłka dotrze do portu już w trakcie jego trwania.
Kogo dotyczy sezon ryzyka
Środki nadzwyczajne obejmują towary i kontenery pochodzące lub wysyłane z listy krajów uznanych za docelowe kraje ryzyka (target risk countries). Lista ta obejmuje kilkadziesiąt państw, w tym Polskę oraz większość pozostałych krajów Europy Środkowej i Zachodniej, a także część krajów Azji, Kaukazu i Ameryki Północnej. W praktyce oznacza to, że polscy eksporterzy wysyłający towar do Australii lub Nowej Zelandii w sezonie ryzyka muszą liczyć się z dodatkowymi wymogami niezależnie od rodzaju eksportowanego towaru.
Szczególnie wysokiemu ryzyku podlegają towary, w których owady mogą się łatwo ukryć: maszyny, pojazdy, wyroby metalowe, sprzęt używany i nowy z licznymi wnękami i szczelinami, a także oczywiście ładunki zabezpieczone drewnianym opakowaniem. Dokładna kwalifikacja konkretnego towaru bywa jednak zależna od jego charakterystyki, dlatego eksporter powinien to sprawdzić indywidualnie, a nie zakładać automatycznie, że dany rodzaj towaru jest zwolniony z kontroli.
Dopuszczone metody traktowania
Zarówno Australia, jak i Nowa Zelandia wymagają, aby towar objęty sezonowymi środkami nadzwyczajnymi przeszedł potwierdzone traktowanie przed wysyłką lub, w niektórych przypadkach, po przybyciu do portu. W Australii dopuszczone metody to obróbka termiczna, fumigacja bromkiem metylu, fumigacja fluorkiem sulfurylu, a od sezonu 2026/27 dodatkowo mrówczan etylu (ethyl formate) jako nowa opcja traktowania stosowana już po przybyciu towaru na miejscu. W Nowej Zelandii wymagane jest traktowanie offshore, czyli przed wysyłką, w postaci fumigacji lub obróbki termicznej wykonanej przez dostawcę zatwierdzonego przez tamtejsze Ministry for Primary Industries (MPI), przy czym konkretna ścieżka zależy od rodzaju towaru.
| Kraj | Okres sezonu 2026/27 | Dopuszczone metody traktowania |
|---|---|---|
| Australia | 1 września 2026 – 30 kwietnia 2027 | Obróbka termiczna, fumigacja bromkiem metylu, fluorek sulfurylu, mrówczan etylu (nowość od tego sezonu) |
| Nowa Zelandia | 1 września 2026 – 30 kwietnia 2027 | Fumigacja lub obróbka termiczna offshore, wykonana przez dostawcę zatwierdzonego przez MPI |
Jak to się ma do normy ISPM 15
Warto rozróżnić dwa niezależne od siebie wymogi. Norma ISPM 15, opisana szerzej w artykule o wymogach dla drewna opakowaniowego, dotyczy wyłącznie drewnianych elementów opakowania i obowiązuje przez cały rok, niezależnie od sezonu. Sezonowe środki BMSB mogą natomiast obejmować cały kontener lub konkretny towar, niezależnie od tego, czy zawiera drewniane opakowanie, czy nie. Zgodność z ISPM 15 nie zwalnia więc automatycznie z dodatkowych wymogów sezonowych wobec BMSB, jeśli towar pochodzi z kraju uznanego za docelowy kraj ryzyka.
Co grozi za brak zgodności w sezonie ryzyka
Kontener, który dotrze do Australii lub Nowej Zelandii w sezonie ryzyka bez wymaganego potwierdzenia traktowania, zwykle nie zostaje od razu odrzucony, ale trafia do dodatkowej procedury na koszt importera. Może to oznaczać obowiązkową fumigację po przybyciu do portu, inspekcję fizyczną całej zawartości kontenera, a w przypadku stwierdzenia żywych organizmów, kwarantannę do czasu skutecznego przeprowadzenia zabiegu. Każdy z tych scenariuszy wydłuża czas dostawy do odbiorcy o dodatkowe dni, a czasem tygodnie, i generuje koszty, które przy odpowiednim przygotowaniu przesyłki w Polsce dałoby się całkowicie wyeliminować.
Z perspektywy planowania biznesowego oznacza to, że koszt certyfikowanego traktowania przed wysyłką, choć stanowi dodatkowy wydatek na starcie, praktycznie zawsze wychodzi taniej niż ryzyko kwarantanny czy fumigacji awaryjnej po stronie australijskiej lub nowozelandzkiej, gdzie firma traci też kontrolę nad harmonogramem i kosztem samej procedury.
Co to oznacza dla eksportera
Firmy eksportujące do Australii lub Nowej Zelandii w okresie od września do kwietnia powinny na etapie planowania przesyłki sprawdzić dwie rzeczy: czy dany towar mieści się w kategoriach podwyższonego ryzyka oraz jaką metodę traktowania akceptuje kraj docelowy w bieżącym sezonie, ponieważ szczegółowe wytyczne, w tym dopuszczalne metody, mogą się zmieniać z sezonu na sezon, tak jak wprowadzenie mrówczanu etylu jako nowej opcji dopiero od sezonu 2026/27. Współpraca z podmiotem doświadczonym w obróbce termicznej i fumigacji zgodnej z wymogami eksportowymi, jak Corneco, pozwala przygotować przesyłkę zgodnie z aktualnymi wymogami sezonu, zamiast opierać się na zasadach sprzed roku.
Źródła
- Department of Agriculture, Fisheries and Forestry (Australia), „Seasonal measures for Brown marmorated stink bug (BMSB)” – agriculture.gov.au
- Future Forwarding, „BMSB Season 2026/27 – Important Import and Export Requirements for Australia and New Zealand” – futureforwarding.com
- Atlantic Project Cargo, „Target Risk Countries for the BMSB Program” – atlanticprojectcargo.com
